M02. MEMBUAT PENDAWAIAN PVC KONDIUT DAN PVC TRUNKING TIGA FASA

SUB TAJUK:PENGAGIHAN LITAR KAWALAN DAN LITAR AKHIR

MODUL 02.1-TEORI

Objektif:

Apabila tamat mempelajari tajuk ini, para pelatih akan dapat:

i)Mengetahui corak pengagihan litar kawalan

ii)Mengetahui jenis-jenis litar akhir

iii)Memahami cara pembahagian litar akhir

Peraturan MS IEC 60364

314-01-01-Setiap pemasangan hendaklah dibahagikan kedalam beberapa litar akhir sebagai perlu untuk:

i)Mengelakkan bahaya sekira terjadi kerosakan

ii)Memudahkan pengendalian yang selamat , pemeriksaan, ujian dan penjagaan.

314-01-02.Satu litar berasingan akan disediakan bagi setiap bahagian pemasangan yang memerlukan pengawalan secara berasingan sebagai memenuhi kehendak-kehendak peraturan atau disamping mencegah keadaan bahaya, supaya litar seperti itu tetap bertenaga sekira terjadi kerosakan pada sebarang litar lain dalam pemasangan tersebut dan mengambilkira sewajarnya akan akibat pengendalian peranti pelindung. 

Luas keratan rentas konduktor(Kuprum)	Penggunaan
1.5 mm sq.	Litar pencahayaan/kipas
2.5mm sq	Litar soket alur keluar 13A
4.0mm sq - 6.0 mm sq	Litar Kuasa khas (contoh:pemanas air, unit pemasak,motor/pam)
10mm sq	Litar utama dengan kadaran pemutus litar tidak melebihi 40A

Litar akhir

Litar akhir ialah litar yang disambung terus  dari kotak agihan kepada kelengkapan yang menggunakan arus elektrik melalui sambungan soket alur keluar atau sambungan kelain-lain poin alur keluar untuk sambungan kelengkapan(tidak termasuk beban)

Tujuan pembahagian litar akhir

i)Untuk mengelakkan bahaya apabila berlaku kerosakan ,iaitu dengan memastikan arus kerosakan yang akan mengendalikan system perlindungan itu tidak melebihi daripada sepatutnya.

ii)Untuk memastikan  bahawa bahagian dalam pepasangan boleh diputuskan bekalan bagi tujuan pemeriksaan ,pengujian atau kerja-kerja membaiki tanpa mengganggu litar lain.

iii)Untuk mengelakkan kerosakan yang berlaku pada suatu litar dari merosakkan litar lain.

Susunan litar piawai

i)Litar akhir lampu

i)Litar akhir yang menggunakan soket alur keluar BS 1363

ii)Litar akhir yang menggunakan soket alur keluar BS 196

iii)Litar akhir jejari menggunakan soket alur keluar BS 4343

iv)Litar akhir pemasak.

v)Litar akhir selain dari yang diatas.

 Litar akhir lampu

Litar ini adalah untuk beban lampu dan kipas.

Satu litar akhir hendaklah tidak melebihi 1000 Watt, yang mana mengandungi 10 lampu,tiap-tiap satu tidak melebihi 100 Watt

Saiz kabel untuk litar ini ialah 1.5 mm.sq.

Saiz fius untuk litar ini ialah  5A atau 6A.

Peraturan IEE mengenai litar akhir(keperluan umum)

i)Bagi sesuatu pepasangan yang mempunyai lebih daripada satu litar akhir,setiap litar akhir itu mestilah disambung kepada fius atau pemutus litar yang berasingan dalam peti fius agihan.

ii)Pendawaian bagi setiap litar akhir mestilah diasingkan secara elektrik daripada litar akhir lain.

iii)Bagi memudahkan tujuan pemeriksaan ,pengalir nutral hendaklah disambung didalam PFA sama seperti pengalir fasa.

iv)Kapasiti membawa arus yang digunakan disetiap litar akhir mestilah tidak kurang daripada kadar arus nominal alaty perlindungan litar,kecuali bagi litar akhir gelang.

Permintaan maksimum(Maximum Demand)

Permintaan maksimum ialah arus yang terbesar yang perlu mengalir dalam litar,suis dan alat perlindungan dalam suatu masa.

Permintaan maksimum arus bagi litar akhir boleh ditentukan daripada permintaan arus keseluruhan bagi semua punca beban dan perkakas elektrik dalam litar, yang sewajarnya,dengan kelonggaran kepelbagaian.

Peraturan IEE memberikan satu jadual bagi menentukan keseluruhan permintaan arus  dalam litar.

Punca beban dan perkakas elektrik	Anggapan permintaan arus
Soket alur keluar 15A Soker alur keluar 13A Soket alur keluar 5A	1 soket-15A 2 soket 20A Litar gelang 30A Sekurang-kurang 0.5A
Keluaran lampu (selain dari lampu discas)	Sama dengan arus beban, 100watt per pemegang lampu
Jam elektrik,pencukur elektrik,pengubah loceng dan alat-alat yang kurang daripada 15 volt-ampiar.	Boleh diabaikan.
Peralatan pegun yang lain	Sama dengan kadar arus beban atau arus biasa.

Litar soket alur keluar jenis BS 1363.

Litar ini boleh dibuat dengan membuat sambungan litar jejari atau litar gelang.

Peraturan IEE

(umum)

i)Bagi menentukan jumlah litar akhir yang perlu diagihkan dan saiz pengalir kabel yang digunakan , hendaklah berpandukan jadual A5

ii)Bilangan soket alur keluar yang hendak disambung adalah tidak terhad,dengan syarat ia mampu mengendalikan perlindungan arus lebihan dan luas lantai kurang daripada yang ditetapkan.

iii)Bagi system punca bekalan kuasa jenis TT,semua soket alur keluar mestilah dilindungi oleh peranti arus baki dengan arus kendaliannya tidak melebihi 30mA.

(Litar gelang)

i)Setiap pengalir dalam litar kecil gelang mestilah bermula dari satu fius dalam papan agihandan disambung pada setiap punca soket alur keluar dan berakhir dipunca yang sama dipapan agihan itu.

ii)Setiap litar akhir gelang mestilah mempunyai pengalir perlindungan bumi dan disambung seperti pengalir fasa dan nutral, kecuali litar gelang itu dibuat dalam kondiut,sesalur, atau dengan kabel berlapikkan logam.

iii)Kapasiti membawa arus kabel mestilah tidak boleh kurang daripada 0.67 kali kadaran arus fius atau pemutus litar yang mengawal litar tersebut.

iv)Apabila terdapat 2 atau lebih litar gelang  dipasang dalam satu bangunan yang sama ,soket alur keluar itu mestilah diagihkan sama banyak.

v)Alat tetap yang dipasang dal;am litar gelang mestilah disambung dari sulur berfius dengan kadar fiusnya tidak melebihi 13A.Sekiranya ia adalah alat pemasak elektrik,alat tersebut mestilah dikawal oleh suis dengan jarak tidak lebih 2 meter atau sulur berfius digantikan dengan pemutus litar yang berkadar tidak melebihi 16A.

Sulur/Taji

Jumlah taji yang berfius dihadkan tetapi jumlah taji yang tidak berfius  tidak melebihi jumlah alur keluar soket dan barangan peralatan yang tetap  yang disambungkan terus didalam litar.

Suatu  taji yang berfius  disambungkan kepada litar melalui unit penyambungan berfius , perkadaran fius itu  tidak melebihi perkadaran kabek yang membentuk taji itu dan dalam mana-mana keadaan tidak melebihi 13A

Litar akhir pemasak dirumah-rumah

Litar itu membekalkan satu suis kawalan atau unit kawalan pemasak yang mungkin menggabungkan satu alur keluar soket.

Perkadaran litar itu ditentukan dengan menilai permintaan arus perkakas memasak, dan unit pengawal alur keluar soket jika ada.

Suatu litar yang mempunyai perkadaran melebihi 15A tetapi tidak melebihi 50A boleh membekal 2 atau lebih perkakas memasak dimana perkakas itu dipasang dalam satu bilik.

 Contoh-contoh soalan

 1.Berapakah bilangan maksimum soket alir keluar 13A yang boleh disambungkan ke litar jejari?Tentukan juga saiz kabel dan kadaran fius yang digunakan.

i. 8 unit ,2,5mm,30A MCB.

ii.6  unit,2,5mm,30A MCB litar gelang

iii.1 unit,2.5mm,16A MCB. litar jejari

iv.2 unit 2.5mm,20A MCB. litar jejari

A.i dan ii

B.i,ii dan iii

C.ii dan iv.

D.semua di atas.

2.Faktor kepelbagaian ialah

A.Nilai arus beban yang dipasang di dalam semua litar.

B.Satu faktor pengkali untuk memilih bilangan soket.

C.Nisbah arus yang mengalir di dalam litar akhir dengan litar utama.

D.Satu kiraan anggaran pengurangan kadar arus bagi kabel utama dan peranti pelindung.

3.Apakah saiz minima bagi kabel pendawaian permukaan dan kadaran arus litar gelang?

A.1.5mm / 10Amp.

B.2.5mm / 30Amp.

C.2.5mm / 20Amp.

D.4.0mm / 30Amp.

4.Pada litar akhir “Portable hand tools”apakah perlindungan yang harus dipasang.

A.RCCB dengan kepekaan 60mA

B.RCCB dengan kepekaan 100mA

C.RCCB dengan kepekaan 45mA

D.RCCB dengan kepekaan 30mA

5.Pilih keterangan yang betul mengenai pemasangan litar akhir soket alir keluar 13A yang dibuat dalam litar gelang.

i. Bilangan tidak terhad boleh disambungkan jika luas lantai itu tidak melebihi 100m.sq

ii.Pendawaian bagi soket ini dibuat dengan menggunakan kabel penebat PVC 2.5mm.sq

iii.Pendawaian hendaklah dibuat didalam konduit.

iv.Fius perlindungan untuk litar akhir ini berkadar 30A.

A.i,ii & iv

B.i,ii & iii

C.ii,iii & iv.

D.Tiada jawapan.

6.Mana-mana suis,fius suis,suis fius,pemutus litar atau pengasing rangkai hendaklah dibina,ditempatkan atau dilindungi mengikut apa-apa cara bagi mencegah…………..

A.bahaya.

B.renjatan elektrik.

C.bahaya kebakaran.

D.meletup.

7.Apakah kegunaan fius dalam litar elektrik?

A.menyambung arus ke beban.

B.mengawal arus bocor ke bumi.

C.mengurangkan arus melaluinya.

D.memutus litar dari arus lebihan.

8.Litar akhir yang biasa digunakan di dalam pemasangan elektrik ditempat perusahaan (kilang)adalah

i. litar akhir pemasangan motor

ii.litar akhir alat pemasak / pemanas.

iii.litar akhir soket alir keluar 13A.

iv.litar akhir lampu nyahcas.

A.i dan ii.

B.ii dan iii.

C.i,ii dan iii.

D.semua di atas.

MEMBUAT LUKISAN PENDAWAIAN TIGA FASA

TAJUK :  CARA-CARA MELUKIS LUKISAN TEKNIK TUJUAN : Supaya pelatih boleh mengetahui jenis alat lukisan, memahami kegunaan dan menggunakan peralatan lukisan dengan betul. PENGENALAN: Secara am lukisan boleh dibahagi kepada 2 jnis iaitu lukisan artis dan lukisan teknik. Secara lazimnya lukisan artis merupakan larakan yang dibuat secara bebas untuk menggambarkan sesuatu benda/objek.  Berbeza dengan lukisan teknik dimana lukisannya menggunakan peralatan lukisan dan merupakan gambaran sebenar megikut saiz dan gambaran dari setiap sudut. Lukisan teknik/kejuruteraan yang terperinci membolehkan jurutera, pendawai untuk memahami kehendak pepasangan dengan betul Untuk membangunkan lukisan pelbagai peralatan asas diperlukan seperti: ·        Papan lukisan ·        Sesiku T ·        Sesiku 30 ·        Sesiku 45 ·        Pemadam ·        Pembaris ·        Pensil / pensil mekanikal ·        Perisai pemadam ·        Jangka lukis

Pencontoh / Template

Papan lukisan

Papan lukisan diperbuat daripada kayu lembut bersaiz 60cmx80cm. Permukaan nya rata adalah penting disamping bucu kiri dan kanannya diperkemas untuk membolehkan kertas lukisan dilekatkan diatasnya.  Kerta boleh dilekatkan dengan menggunakan pita pelekat.

Sesiku T

Terbahagi kepada 2 bahagian iaitu kepala dan bilah. Ia adalah alat utama dalam melukis lukisan teknik. Ia mestilah diletakkan diatas papan lukisan dengan kedudukan mengufuk. Kepala mestilah diltolak  rapat  dengan tepi papan dan boleh digelangsarkan keatas dan kebawah.

Sesiku  segi tiga

Terdapat 2 jenis sesiku iaitu bersudut 30 dan 45, ia digunakan untuk membuat garisan menegak dan bersudut. Ia diletakkan diatas sesiku T dan boleh digelangsarkan kekiri dan kanan.

Pensel

Dalam lukisan teknik jenis pensel amat ditekankan untuk menentukan mutu lukisan. Tedapat pelbagai jenis kelembutan mata pensel dibuat khusus untuk garisan yang berlainan.

Mata keras – 4H – 9H

Mata Sederhana – untuk garisan am, objek, lakaran atau menghuruf(3H, 2H, H, F, HB)

Mata lembut – untuk garisan nyata (B dan 2B)

Perisai pemadam

Diperbuat dari logam nipis yang mempinyai banyak lubang. Ia bertujuan sebagai panduan pemadam supaya tidak terpadam garisan lain yang berhampiran

Pencontoh

Digunakan untuk memudahkan kerja-kerja melukis kerana tidak perlu menggunakan peralatan lukisan lain. Terdapat banyak pencontoh seperti pencontoh bulat, segiempat, segitiga dan simbol elektrik

Lukisan teknik merupakan merupakan lukisan garisan lurus dan lengkok. Garisan yang mempunyai pelbagai saiz dan ketebalan yang menerangkan maksud tertentu. Ini membolehkan pembaca lukisan memahami lukisan tersebut dengan baik.

Terdapat 4 jenis garisan sahaja yang penting untuk lukisan pendawaian elektrik:

·        Garisan objek

·        Garisan keratan

·        Garisan pandu

Garisandimensi

TAJUK            :      JENIS-JENIS SIMBOL ELEKTRIK

TUJUAN    :   Pelajar-pelajar mesti boleh memahami dan mengenali simbol-simbol yang terdapat dalam lukisan elektrik.

PENERANGAN:

SIMBOL ELEKTRIK

Dalam sesebuah lukisan,simbol-simbol akan digunakan bagi menunjukkan tempat semua benda peralatan yang membentuk sebahagian pemasangan elektrik itu.Penggunaan simbol yang standard mengelakkan masalah meminta pertolongan petunjuk atau senarai yang diiringi demi untuki mentafsirkan sesebuah lukisan,kerana simbol-simbol memang sudah difahami oleh arkitek atau juruelektrik.Simbol tempat berasal daripada bentuk-bentuk asas tertentu dengan ciri-ciri yang diubah suai.

Dalam gambarajah dibawah diberikan 2 bahagian simbol iaitu:

i)                 Simbol Pendawaian

ii)                Simbol Litar skema

SIMBOL PELAN PENDAWAIAN

Simbol pelan pendawaian dilukis mengikut bentuk sebenar peranti atau aksesori bagi kegunaan khusus untuk gambarajah pendawaian.Kedudukan fizikal punca tamatan sambungan di aksesori,kelengkapan pemasangan dan peranti menjadi tumpuan utama pada simbolnya.gambarajah kedudukan sebenar punca-punca tamatan dan sambungan pada simbol ini dapat membantu kefahaman setiap sambungan litar dalam kerja-kerja pemasangan pendawaian .Berikut diberikan beberapa simbol pendawaian

Di muka surat sebelah ini terdapat beberapa contoh gambarajah pendawaian yang digunakan di dalam pemasangan elektrik

    

Lukisan Skematik 1.      Gambarajah skematik berpandukan Pelan Tata Letak -        Sebelum kerja-kerja melukis gambarajah skema dimulakan, perkara-perkara yang berikut hendaklah dipastikan terlebih dahulu.                                                  2.      Bagaimana menentukan bilangan litar akhir -        Bilangan litar akhir dapat ditentukan dengan memperhatikan nombor pada setiap beban termasuk soket alur keluar dan lain-lain komponen yang terdapat pada pelan tata letak itu. Jika nombor yang paling akhir pada beban itu ialah 6. Ini bererti bilangan litar akhir bagi pemasangan itu 6 buah tidak termasuk simpanan. Litar akhir simpanan biasanya tidak  melebihi separuh jumlah litar akhir. Contoh 4 -          Bil Beban merah Kuning Biru 1 18 mata lampu pendaflor 6 6 6 2 8 mata soket alur keluar 3 3 2 3.      Menetapkan kadaran arus bagi peranti pelindung arus lebih -        Kadaran arus bagi setiap peranti pelindung arus lebih litar akhir, dapat ditentukan berdasarkan beban yang dipasang pada litar itu. Untuk mendapatkan kadaran yang tepat, satu pengiraan khas perlu dilakukan. Sebagai latihan asas kepada pelatih untuk melukis  gambarajah skema, judual yang berikut bolehlah dijadikan panduan penentuan kadaran arus bagi peranti pelindung arus lebih itu. Jadual ini sebenarnya ialah rumusan pengiraan penentuan kadaran arus peranti pelindung.

CONTOH CONTOH SOALAN BERKAITAN PENYELIAAN

1-Penyelia adalah .

A-     Pengurus

B-      Pekerja

C-     Pengarah

D-     Kumpulan kakitangan pengurusan pertengahan

2-Tanggungjawab seorang Penyelia adalah

A-     Melawat projek

B-      Menyelaras projek

C-     Mencari perojek

D-     Menguji projek

3-Penyelia yang berkualiti ialah

A-     Menitikberatkan projek

B-      Merekod peningkatan projek

C-     Sentiasa berada di tapak projek

D-     Mampu mempraktikkan kemahiran penyeliaan dalam kerja harian.

4-Jadual kerja di buat  adalah bertujuan untuk;

A-      Melancarkan sesuatu projek

B-       Mempercepatkan sesuatu projek

C-      Mendapat untung yang banyak

D-       Menyiiapkan kerja dalam masa yang dianggarkan dan mengikut prosidur

5-Antara tugas utama penyelia tapak ialah:
A- Merekod, mencatat aktiviti projek setiap hari dalam site diary
B- Mengatur kerja tukang atau pekerja binaan
C- Mengawal selia kerja di tapak
D- Mengawal dan menyemak mutu kerja

6-Komunikasi penting kerana

A-     mewujudkan kemesraan

B-      keselamatan pekerja

C-     penyelesaian masalah

D-     pengumpulan dan penyebaran maklumat

7- Cara  komunikasi manakah yang tidak mengikut  kaedah yang betul

A- Mesyuarat terbuka

B -Emel

c- Mesyuarat bersemuka

D- Perbahasan

8-Definisi spesifikasi kerja ialah A-     pengurusan prestasi  kerja B-      Cara cara kerja di jalankan C-     Jenis kerja yang dibuat D-     Tempoh menyiapkan kerja 9-Rekod dan penilaian untuk pekerja hendaklah A-      Sentiasa di kemaskini B-       Menjadi pendorong kepada kenaikan pangkat C-      Menjadi salah satu cara motivasi D-       Berkait rapat dengan prestasi pekerja 10-Latihan untuk pekerja adalah perlu  bertujuannya. A-      Meningkatkan prestasi kerja B-       Memudahkan pekerja naik pangkat C-      Memberi semangat bekerja D-       Memastikan pekerja tahan bekerja lebih lama